Nhà nghỉ dân sinh do Mao Huấn cải tạo từ ngôi nhà cũ của gia đình. Ảnh: Ngô Dũng Binh. Diện mạo mới đường Thiên Tử, Vũ Lăng Nguyên.
Nhà cũ hóa nhà nghỉ mới
“Không có chính sách tốt của Đảng và chính phủ, nhà cũ của chúng tôi cũng không thể cải tạo thành nhà nghỉ mới.” Nhìn nhà nghỉ dân sinh bốn tầng của gia đình, cụ ông sáu mươi tuổi Mao Huấn sống tại khu đô thị Vũ Lăng Nguyên, thành phố Trương Gia Giới, cười nói.
“Chính sách tốt” mà Mao Huấn nhắc đến là dự án cải tạo làng trong phố khởi động năm 2013 tại Vũ Lăng Nguyên, Trương Gia Giới. Nhờ dự án này, Mao Huấn tự huy động gần mười triệu nhân dân tệ, cải tạo nhà cũ thành nhà nghỉ dân sinh với hơn 50 phòng, trong nhà nghỉ còn có đường kính trên không, thang máy ngắm cảnh và bể bơi ngoài trời, quy mô và chất lượng được xem là hàng đầu trong các nhà nghỉ ở Vũ Lăng Nguyên.
Vũ Lăng Nguyên, được mệnh danh là “chậu cảnh phóng to, tiên cảnh thu nhỏ”, nổi tiếng với ba nghìn đỉnh núi kỳ lạ và tám trăm dòng nước đẹp, mỗi năm đón hơn 3 triệu lượt khách vào núi một lần. Tuy nhiên, là “phòng khách” của di sản thiên nhiên thế giới, khu đô thị lại lộn xộn, bị chê bai. Du khách thường đánh giá “cảnh quan hạng nhất, thành phố hạng ba”.
Khởi động dự án cải tạo làng trong phố
Trước tình trạng cần thay đổi này, đầu năm 2013, Ủy ban Đảng và chính quyền quận Vũ Lăng Nguyên nhân dịp “nâng cao chất lượng Trương Gia Giới, xây dựng phiên bản nâng cấp”, xuất phát từ lợi ích của quần chúng, khởi động dự án cải tạo “làng trong phố” như công trình trọng điểm. Dự án chia thành “ba nước cờ”: mở rộng đường Thiên Tử, cải tạo nhà ở của cư dân, làm sáng đẹp các ngõ nhỏ. 272 hộ dân khu vực phía nam đường Vũ Lăng và bờ bắc sông Tác Khê được đưa vào dự án cải tạo, cư dân có thể cải tạo toàn bộ nhà ở và kinh doanh nhà hàng du lịch, nhà nghỉ du lịch, cửa hàng mua sắm du lịch hoặc khách sạn; chính phủ đầu tư 60 triệu nhân dân tệ hoàn thiện mở rộng đường Thiên Tử và cải tạo ngõ nhỏ, đồng thời cung cấp dịch vụ mở rộng như thiết kế thống nhất, huy động vốn cho các hộ cải tạo.
Sau khi công trình mở rộng đường Thiên Tử trị giá 8 triệu nhân dân tệ hoàn thành, bất động sản hai bên đường đột nhiên tăng giá. “Giá thuê mặt bằng tăng gấp ba, tiền thuê năm đạt hơn 800 nghìn nhân dân tệ, hơn một năm là thu hồi vốn.” Ngô Viễn Trì sống bên đường Thiên Tử là người đầu tiên cải tạo nhà trong dự án làng trong phố, anh vay ngân hàng hơn 1 triệu để sửa lại nhà cũ, vừa hoàn thành đã có thương nhân tìm đến thuê mặt bằng.
Cư dân theo nhau đầu tư ngành nghề mới
Thành công của Ngô Viễn Trì giúp các cư dân khác nhìn thấy “con đường tiền”, lần lượt sửa chữa cải tạo nhà, không ít nhà đầu tư tư nhân cũng đổ vốn vào dự án, dấy lên làn sóng đầu tư các ngành nghề du lịch mới như nhà nghỉ du lịch, quán ăn, nhà trải nghiệm văn hóa dân tộc. Số liệu cho thấy, hiện nay trong 272 hộ dân thuộc dự án đã có 236 hộ xin cải tạo nhà, trong đó 152 hộ đã hoàn thành công trình chính, chiếm 64,5% tổng số hộ xin cải tạo.
“Môi trường đô thị đẹp hơn, thu nhập cư dân tăng, hình ảnh du lịch cũng nâng cao.” Ngô Tiểu Sơ kinh doanh nhà nghỉ nói với phóng viên, sau khi diện mạo “làng trong phố” đổi mới, phòng nghỉ được trang trí lại của gia đình anh từ 30 nhân dân tệ một đêm tăng lên hơn 300 nhân dân tệ một đêm, mà vẫn thường kín khách.
Diện mạo đô thị lột xác rực rỡ
Làng trong phố Vũ Lăng Nguyên nay đã lột xác rực rỡ. Từng con phố ngõ ngăn nắp trật tự, từng dãy nhà dân xếp đặt tinh tế, từng tấm biển hiệu mang nét cổ kính… Dạo bước trên phố Thiên Tử và đường Vũ Lăng, đầy ánh đèn muôn nhà, hai bên là những công trình kiến trúc đặc sắc dân tộc Thổ Gia tươi mới độc đáo; thong thả trong các ngõ nhỏ, nhà nghỉ đặc sắc, quán trà quán bar, cửa hàng đặc sản làm ăn phát đạt, du khách nườm nượp.
Nhường lợi cho dân là chìa khóa thành công
“Cải tạo làng trong phố đã tạo ra môi trường đô thị mới, tạo ra sức sống phát triển mới.” Bí thư Quận ủy Vũ Lăng Nguyên Chu Dụng Văn cho rằng, dự án thành công then chốt là kiên trì nhường lợi cho dân, để quần chúng trở thành người hưởng lợi lớn nhất từ cải tạo làng trong phố, tận hưởng đầy đủ thành quả phát triển của đô thị đáng sống.
Hiện nay, mô hình thành công của cải tạo làng trong phố Vũ Lăng Nguyên đang được nhân rộng trong quận. Nhiều nhà dân ở thị trấn Thiên Tử Sơn, quanh công viên rừng quốc gia đang gấp rút cải tạo “khoác áo đội mũ”, chính phủ chỉ phụ trách quy hoạch xây dựng hạ tầng.